VII. Dự Lưu
1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...
3) -- Này các Tỷ-kheo, có năm thủ uẩn này. Thế nào năm? Tức là sắc thủ uẩn... thức thủ uẩn.
4) Và khi nào vị Ða văn Thánh đệ tử, này các Tỷ-kheo, như thật biết rõ sự tập khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm và sự xuất ly của năm thủ uẩn này, vị Ða văn Thánh đệ tử ấy, này các Tỷ-kheo, được gọi là vị Dự lưu, không còn bị thối thất, đã được quyết định, hướng đến Chánh Ðẳng Giác.
VIII. A-La-Hán (S.iii,161)
1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...
3) -- Này các Tỷ-kheo, có năm thủ uẩn này. Thế nào là năm? Tức là sắc thủ uẩn... thức thủ uẩn.
4) Và khi nào vị Tỷ-kheo, này các Tỷ-kheo, như thật biết rõ sự tập khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm, sự xuất ly của năm thủ uẩn này, được giải thoát không có chấp thủ. Vị Tỷ-kheo ấy, này các Tỷ-kheo, được gọi là vị A-la-hán, các lậu hoặc được đoạn tận, Phạm hạnh đã thành, các việc nên làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã đạt được mục đích, hữu kiết sử đã được đoạn tận, được giải thoát nhờ chánh trí.
IX. Dục Ðược Ðoạn Trừ (S.iii,161)
1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...
3) -- Này các Tỷ-kheo, phàm có dục nào, tham nào, hỷ nào, khát ái nào đối với sắc, hãy đoạn trừ nó. Như vậy, sắc ấy sẽ được đoạn trừ, cắt đứt tận gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể tái sanh, không thể sanh khởi lại trong tương lai.
4-6) Ðối với thọ... đối với tưởng... đối với các hành...
7) Này các Tỷ-kheo, phàm có dục nào, tham nào, hỷ nào, khát ái nào đối với thức, hãy đoạn trừ nó. Như vậy, thức sẽ được đoạn trừ, cắt đứt tận gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể tái sanh, không thể sanh khởi lại trong tương lai.
X. Dục Ðược Ðoạn Trừ (S.iii,161)
1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...
3) -- Này các Tỷ-kheo, phàm có dục nào, tham nào, hỷ nào, khát ái nào, phàm có những chấp thủ phương tiện, tâm thủ trước, thiên chấp tùy miên nào đối với sắc... hãy đoạn trừ chúng. Như vậy, sắc ấy sẽ được đoạn tận, cắt đứt tận gốc rễ...
4-6)... Ðối với thọ... đối với tưởng... đối với các hành...
7) Này các Tỷ-kheo, phàm có dục nào, tham nào, hỷ nào, khát ái nào, phàm có những chấp thủ phương tiện, tâm thủ trước, thiên chấp tùy miên nào đối với thức, hãy đoạn trừ chúng. Như vậy, thức ấy sẽ được đoạn tận, cắt đứt từ gốc rễ, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không thể tái sanh, không thể sanh khởi lại trong tương lai.
_____
Sunday, October 6, 2013
Thursday, October 3, 2013
(VII) (61) Con Ðường Ði Ðến Bờ Bên Kia
1. Như vầy tôi nghe:
Một thời Thế Tôn trú ở Bàrànasi, tại Isipatana, vườn Lộc Uyển. Lúc bấy giờ, nhiều Tỷ-kheo trưởng lão, sau bữa ăn, trên con đường đi khất thực trở về, ngồi tụ họp tại ngôi nhà hình tròn, và câu chuyện sau đây được khởi lên:
- Này chư Hiền, Thế Tôn đã nói như sau trong "Con đường đến bờ bên kia" trong câu hỏi của Metteyya:
Ai biết hai cực đoan,Giữa bậc Trí không nhiễm,Ta gọi bậc Ðại nhân,Ðây, vượt người dệt vải.
- Thưa Hiền giả, thế nào là một cực đoan? Thế nào là cực đoan thứ hai? Thế nào là chặng giữa? Thế nào là người dệt vải?
2. Ðược nói vậy, một Tỷ-kheo thưa với các Tỷ-kheo trưởng lão:
- Thưa chư Hiền, xúc là một cực đoan. Xúc tập khởi là cực đoan thứ hai. Xúc diệt là chặng giữa. Ái là người thợ dệt; vì rằng ái dệt, nên khiến cho vị ấy phải sanh ở hữu này. Cho đến như vậy, thưa chư Hiền, Tỷ-kheo thắng tri được điều có thể thắng tri, liễu tri được điều có thể liễu tri. Do thắng tri được điều có thể thắng tri, do liễu tri được điều có thể liễu tri, ngay trong hiện tại, vị ấy có thể chấm dứt khổ đau.
3. Ðược nói vậy, một Tỷ-kheo khác thưa với các Tỷ-kheo trưởng lão:
- Quá khứ, thưa chư Hiền, là một cực đoan. Tương lai là cực đoan thứ hai. Hiện tại là chặng giữa. Ái là người dệt vải. Do ái dệt, nên khiến cho vị ấy phải sanh ở hữu này. Cho đến như vậy, thưa chư Hiền, Tỷ-kheo thắng tri được điều có thể thắng tri... vị ấy có thể chấm dứt khổ đau.
4. Ðược nói vậy, một Tỷ-kheo khác thưa với các Tỷ-kheo trưởng lão:
- Lạc, thưa chư Hiền, là một cực đoan. Khổ là cực đoan thứ hai. Không khổ không lạc là chặng giữa. Ái là người dệt vải. Do ái dệt, nên khiến cho vị ấy phải sanh ở hữu này... có thể chấm dứt khổ đau.
5. Ðược nói vậy, một Tỷ-kheo khác thưa với các Tỷ-kheo trưởng lão:
- Danh, thưa chư Hiền, là một cực đoan. Sắc là cực đoan thứ hai. Thức là chặng giữa. Ái là người dệt vải. Do ái dệt... có thể chấm dứt khổ đau.
6. Ðược nói vậy, một Tỷ-kheo khác thưa với các Tỷ-kheo trưởng lão:
- Sáu nội xứ, thưa chư Hiền, là một cực đoan. Sáu ngoại xứ là cực đoan thứ hai. Thức là chặng giữa. Ái là người dệt vải. Do ái dệt... có thể chấm dứt khổ đau.
7. Ðược nói vậy, một Tỷ-kheo khác thưa với các Tỷ-kheo trưởng lão:
- Thân, thưa chư Hiền, là một cực đoan. Thân kiến tập khởi là cực đoan thứ hai. Thân kiến diệt là chặng giữa. Ái là người dệt vải. Do ái dệt... có thể chấm dứt khổ đau.
8. Ðược nói vậy, một Tỷ-kheo khác thưa với các Tỷ-kheo trưởng lão:
- Thưa chư Hiền, tất cả chúng tôi đã trả lời tùy theo sự hiểu biết của chúng tôi. Thưa chư Hiền, chúng ta sẽ đi đến Thế Tôn, sau khi đến, chúng ta sẽ hỏi Thế Tôn về ý nghĩa này. Thế Tôn trả lời cho chúng ta như thế nào, chúng ta sẽ thọ trì như vậy.
- Thưa vâng, thưa Hiền giả.
Các Tỷ-kheo trưởng lão vâng đáp Tỷ-kheo ấy. Rồi các trưởng lão đi đến Thế Tôn, sau khi đi đến, đảnh lễ Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, các Tỷ -kheo trưởng lão thuật lại với Thế Tôn tất cả câu chuyện đã xảy ra và thưa:
- Bạch Thế Tôn, ai là người đã khéo nói?
- Tất cả các Thầy, này các Tỷ-kheo, đều khéo nói theo phương pháp của mình. Nhưng, đây là vấn đề Ta nói về con đường đi đến bờ bên kia trong các câu hỏi của Metteyya.
Ai biết hai cực đoan,Giữa bậc Trí không nhiễm,Ta gọi bậc Ðại nhân,Ðây, vượt người dệt vải.
Hãy nghe và suy nghiệm kỹ, Ta sẽ nói:
- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
Các vị Tỷ-kheo trưởng lão vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:
- Xúc, này các Tỷ-kheo, là cực đoan. Xúc tập khởi là cực đoan thứ hai. Xúc diệt là chặng giữa. Ái là người dệt vải; vì rằng ái dệt nên khiến cho vị ấy phải sanh ở hữu này. Cho đến như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thắng tri được điều có thể thắng tri, liễu tri được điều có thể liễu tri. Do thắng tri được điều có thể thắng tri, liễu tri được điều có thể liễu tri, ngay trong hiện tại, vị ấy có thể chấm dứt khổ đau.
III. Sợi Dây Tái Sanh (Tạp 6, Ðại 2,37c) (S.iii,190)
1-2) Nhân duyên ở Sàvatthi...
3) Ngồi xuống một bên, Tôn giả Ràdha bạch Thế Tôn:
-- "Ðoạn diệt sợi dây tái sanh. Ðoạn diệt sợi dây tái sanh", bạch Thế Tôn, được nói đến như vậy. Thế nào là sợi dây tái sanh, bạch Thế Tôn? Thế nào là sự đoạn diệt sợi dây tái sanh?
4) -- Này Ràdha, phàm dục gì, tham gì, hỷ gì, khát ái gì, phàm những chấp thủ phương tiện, tâm kiên trú, thiên chấp tùy miên gì đối với sắc, như vậy gọi là sợi dây tái sanh. Sự đoạn diệt chúng là sự đoạn diệt sợi dây tái sanh.
5-7)... đối với thọ... với tưởng... với các hành...
8) Phàm dục gì, tham gì, hỷ gì, khát ái gì, phàm những chấp thủ phương tiện, tâm kiên trú, thiên chấp tùy miên gì đối với thức, đó gọi là sợi dây tái sanh. Sự đoạn diệt chúng là sự đoạn diệt sợi dây tái sanh.
_____
nguồn:
Wednesday, October 2, 2013
VI. Xúc Chạm, Biết Rõ (Tạp 12.9, Xúc Pháp. Ðại 2.82a) (S.ii,107)
1) Như vầy tôi nghe.
Một thời Thế Tôn trú ở giữa dân chúng Kuru, tại thị trấn
dân chúng Kuru tên là Kammàsadhamma.
2) Ở đây, Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo: -- "Này
các Tỷ-kheo". -- "Bạch Thế Tôn". Các Tỷ-kheo ấy vâng
đáp Thế Tôn.
3) Thế Tôn nói như sau:
-- Này các Tỷ-kheo, các Ông có nắm giữ với nội xúc hay
không?
4) Ðược nói vậy, một Tỷ-kheo bạch Thế Tôn:
-- Bạch Thế Tôn, con có nắm giữ, với nội xúc.
5) -- Này các Tỷ-kheo, nhưng Ông nắm giữ nội xúc như
thế nào?
6) Tỷ-kheo ấy trả lời. Với câu trả lời, Tỷ-kheo ấy
không làm tâm Thế Tôn thỏa mãn.
7) Khi được nói vậy, Tôn giả Ananda bạch Thế Tôn:
-- Bạch Thế Tôn, nay đã đến thời. Bạch Thiện
Thệ, nay đã đến thời Thế Tôn nói về nội xúc. Sau khi nghe,
các Tỷ-kheo sẽ thọ trì.
8) -- Vậy này Ananda, hãy nghe và khéo suy nghiệm, Ta sẽ nói.
-- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.
Các Tỷ-kheo ấy vâng đáp Thế Tôn.
9) Thế Tôn nói như sau:
-- Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trong khi nắm giữ
nội xúc, nắm giữ nội xúc như sau: "Sự đau khổ đa loại, đa dạng này
khởi lên ở đời với già chết; sự đau khổ này lấy cái gì làm nhân, hay
lấy cái gì làm tập khởi, lấy cái gì làm tác sanh, lấy cái gì làm hiện
hữu? Cái gì có mặt, già chết hiện hữu? Cái gì không có mặt, già
chết không hiện hữu?". Vị ấy nắm giữ nội xúc, biết như sau:
"Sự đau khổ đa loại, đa dạng này khởi lên ở đời với già chết. Sự
đau khổ này lấy sanh y làm nhân, lấy sanh y làm tập khởi, lấy sanh y làm tác
sanh, lấy sanh y làm hiện hữu. Do sanh y có mặt, già chết hiện hữu.
Do sanh y không có mặt, già chết không hiện hữu". Vị ấy biết
già chết. Vị ấy biết già chết tập khởi. Vị ấy biết già
chết đoạn diệt. Vị ấy biết con đường thích ứng đưa đến
già chết đoạn diệt. Và nhờ thực hành như vậy, vị ấy trở thành một
vị tùy pháp hành.
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là Tỷ-kheo đã thực hành
để diệt tận khổ đau, để đoạn diệt già chết một cách
hoàn toàn.
10) Vị ấy lại nắm giữ thêm nội xúc và nắm giữ như sau:
"Sanh y này lấy gì làm nhân, lấy gì làm tập khởi, lấy gì làm tác sanh,
lấy gì làm hiện hữu? Cái gì có mặt, sanh y hiện hữu? Cái gì không
có mặt, sanh y không hiện hữu?". Vị ấy nắm giữ nội xúc, biết
được như sau: "Sanh y lấy ái làm nhân, lấy ái làm tập khởi, lấy ái
làm tác sanh, lấy ái làm hiện hữu. Do ái có mặt, sanh y hiện hữu. Do
ái không có mặt, sanh y không hiện hữu". Vị ấy biết sanh y,
biết sanh y tập khởi, biết sanh y đoạn diệt, và biết con đường
thích ứng đưa đến sanh y đoạn diệt. Do thực hành như vậy, vị ấy
được gọi là tùy pháp hành.
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là Tỷ-kheo đã chơn chánh
thực hành để tận diệt đau khổ và đoạn diệt sanh y một cách hoàn
toàn.
11) Vị ấy lại nắm giữ thêm nội xúc và nắm giữ như sau:
"Nhưng ái này, khởi lên tại chỗ nào được khởi lên, an trú tại
chỗ nào được an trú?". Vị ấy nắm giữ nội xúc, biết được như
sau: "Tất cả những gì ở đời khả ái, hấp dẫn, khởi lên; tại chỗ
ấy, ái được sanh khởi; tại chỗ ấy, ái được an trú. Và cái gì ở đời
khả ái, hấp dẫn? Con mắt ở đời là khả ái, hấp dẫn khởi lên; tại chỗ
ấy, ái được sanh khởi; tại chỗ ấy ái được an trú".
12) ... Lỗ tai ở đời là khả ái, hấp dẫn...
13) ... Lỗ mũi ở đời là khả ái, hấp dẫn...
14) ... Lưỡi ở đời là khả ái, hấp dẫn...
15) ... Thân ở đời là khả ái, hấp dẫn...
16) ... Ý ở đời là khả ái, hấp dẫn khởi lên; tại chỗ ấy,
ái được sanh khởi; tại chỗ ấy, ái được an trú.
17) Này các Tỷ-kheo, những ai trong quá khứ, là Sa-môn hay
Bà-la-môn, thấy những gì ở đời khả ái, hấp dẫn là thường còn, thấy là
lạc, thấy là vô bệnh, thấy là an ổn, thấy là tự ngã, những người ấy
làm ái tăng trưởng.
18) Những ai làm ái tăng trưởng, những người ấy làm sanh y
tăng trưởng. Những ai làm sanh y tăng trưởng, những người ấy làm đau khổ
tăng trưởng. Những ai làm đau khổ tăng trưởng, những người ấy không
thể giải thoát sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng
họ không thể giải thoát khỏi đau khổ.
19) Này các Tỷ-kheo, những ai trong tương lai là Sa-môn hay
Bà-la-môn thấy những gì ở đời khả ái, hấp dẫn là thường còn, thấy là
lạc, thấy là tự ngã, thấy là vô bệnh, thấy là an ổn, những người ấy
sẽ làm ái tăng trưởng.
20) Những ai làm ái tăng trưởng, những người ấy sẽ làm sanh y
tăng trưởng. Những ai làm sanh y tăng trưởng, những người ấy sẽ làm đau
khổ tăng trưởng. Những ai làm đau khổ tăng trưởng, những người ấy không
thể giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói
họ không có thể giải thoát khỏi đau khổ.
21) Này các Tỷ-kheo, những ai trong hiện tại là Sa-môn hay
Bà-la-môn thấy những gì ở đời khả ái, hấp dẫn là thường còn, thấy là
lạc, thấy là tự ngã, thấy là vô bệnh, thấy là an ổn, những người ấy
làm ái tăng trưởng.
22) Những ai làm ái tăng trưởng, những người ấy làm sanh y
tăng trưởng. Những ai làm sanh y tăng trưởng, những người ấy làm đau khổ
tăng trưởng. Những ai làm đau khổ tăng trưởng, những người ấy không
thể giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói
rằng họ không thể giải thoát khỏi đau khổ.
23) Này các Tỷ-kheo, ví như một bình bằng đồng, đựng
nước uống có sắc, có hương, có vị và nước uống ấy có pha thuốc độc.
Rồi một người đi đến, bị nóng bức bách, bị nóng áp đảo, mệt mỏi,
run rẩy, khát nước và có những người nói với người ấy như sau: "Này
Bạn, bình đồng đựng nước uống này, có sắc, có hương, có vị, và bình
nước uống ấy có pha thuốc độc. Nếu Bạn muốn, hãy uống. Trong khi uống,
Bạn sẽ được thích thú về sắc, về hương, về vị. Sau khi uống, do
nhân duyên ấy, Bạn có thể đi đến chết, hay đau khổ gần như
chết". Người kia có thể uống bình nước bằng đồng ấy một cách
hấp tấp không suy nghĩ, không từ bỏ. Người kia do nhân duyên ấy, có thể
đi đến chết hay đau khổ gần như chết.
24) Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, những ai trong quá khứ, là
Sa-môn hay Bà-la-môn, phàm vật gì khả ái hấp dẫn ở đời...
25) ... Những ai trong tương lai...
26) Này các Tỷ-kheo, những ai trong hiện tại là Sa-môn hay
Bà-la-môn, thấy những gì ở đời khả ái, hấp dẫn là thường còn, thấy là
lạc, thấy là tự ngã, thấy là vô bệnh, thấy là an ổn, những người ấy
làm ái tăng trưởng.
27) Những ai làm ái tăng trưởng, những người ấy làm sanh y
tăng trưởng. Những ai làm sanh y tăng trưởng, những người ấy làm đau khổ
tăng trưởng. Những ai làm đau khổ tăng trưởng, những người ấy không
thể giải thoát khỏi sanh, già chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói
họ không thể giải thoát khỏi đau khổ.
28) Và này các Tỷ-kheo, những ai trong quá khứ là Sa-môn hay
Bà-la-môn thấy những gì khả ái, hấp dẫn ở đời là vô thường, thấy là
khổ, thấy là vô ngã, thấy là bệnh, thấy là đáng sợ hãi, những người
ấy từ bỏ ái.
Những ai từ bỏ ái, những người ấy từ bỏ sanh y. Những ai từ
bỏ sanh y, những người ấy từ bỏ đau khổ. Những ai từ bỏ đau khổ, những
người ấy đã được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu,
não. Ta nói rằng họ đã giải thoát khỏi đau khổ.
29) Và này các Tỷ-kheo, những ai trong tương lai là Sa-môn
hay Bà-la-môn, thấy những gì khả ái, hấp dẫn ở đời là vô thường, thấy là
khổ, thấy là vô ngã, thấy là bệnh, thấy là đáng sợ hãi, những người
ấy sẽ từ bỏ ái.
30) Những ai từ bỏ ái, những người ấy từ bỏ sanh y... Ta nói
họ có thể giải thoát khỏi đau khổ.
31) Còn những ai, này các Tỷ-kheo, trong hiện tại là
Sa-môn hay Bà-la-môn, thấy những gì khả ái, hấp dẫn ở đời là vô thường,
thấy là khổ, thấy là vô ngã, thấy là bệnh, thấy là đáng sợ hãi,
họ từ bỏ ái.
32) Những ai từ bỏ ái, những người ấy từ bỏ sanh y. Những ai
từ bỏ sanh y, những người ấy từ bỏ đau khổ. Những ai từ bỏ đau khổ, những
người ấy sẽ giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta
nói họ sẽ giải thoát khỏi đau khổ.
33) Ví như, này các Tỷ-kheo, một bình nước bằng đồng có
sắc, có hương, có vị, nhưng bị pha thuốc độc. Rồi có người đi đến,
bị nóng bức bách, bị nóng áp đảo, mệt mỏi, run rẩy, khát nước. Có
những người nói với người ấy : "Này Bạn, bình nước bằng đồng này có
sắc, có hương, có vị, nhưng bình nước uống ấy bị pha thuốc độc. Nếu
Bạn muốn, hãy uống. Trong khi uống, Bạn sẽ thích thú về sắc, về
hương, về vị. Sau khi uống, do nhân duyên ấy Bạn có thể đi đến
chết, hay đau khổ gần như chết".
34) Và này các Tỷ-kheo, người ấy có thể suy nghĩ như
sau: "Ở đây, ta có thể nhiếp phục khát nước này với uống
rượu, hay nhiếp phục với ăn sữa đông (sanh tô), hay nhiếp phục với
ngậm muối, hay nhiếp phục với cháo chua. Nhưng ta không có thể uống
thứ này, nó khiến ta phải bất hạnh, đau khổ lâu dài". Người ấy sau
khi suy nghĩ, không uống và từ bỏ thứ nước uống ấy. Do nhân duyên này,
người ấy không đi đến chết, hay sự đau khổ gần như chết.
35) Cũng vậy, này các Tỷ-kheo, những ai trong thời quá khứ
là Sa-môn hay Bà-la-môn, thấy những gì khả ái hấp dẫn ở đời là vô
thường, thấy là đau khổ, thấy là vô ngã, thấy là bệnh, thấy là đáng
sợ hãi, họ đoạn trừ ái.
36) Những ai đoạn trừ ái, những người ấy đoạn trừ sanh y.
Những ai đoạn trừ sanh y, những người ấy đoạn trừ đau khổ. Những ai đoạn
trừ đau khổ, những người ấy được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu,
bi, khổ, ưu, não. Ta nói họ được giải thoát khỏi đau khổ.
37-38) Này các Tỷ-kheo, những ai trong tương lai...
39) Những ai trong thời hiện tại là Sa-môn hay Bà-la-môn,
thấy những gì khả ái, hấp dẫn ở đời là vô thường, thấy là khổ, thấy là
vô ngã, thấy là bệnh, thấy là đáng sợ hãi, họ từ bỏ ái.
40) Những ai từ bỏ ái, những người ấy từ bỏ sanh y. Những ai
từ bỏ sanh y, những người ấy từ bỏ đau khổ. Những ai từ bỏ đau khổ, những
người ấy được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não.
Ta nói rằng họ được giải thoát khỏi đau khổ.
Subscribe to:
Posts (Atom)