Dưới đây xin tạm nêu ra một số những hình ảnh, những chướng ngại, những thói quen, tập khí bất thiện, xấu ác, mà mọi người chúng ta khi chưa giác ngộ, chưa biết tu hoặc đang tập tu, còn nhiều sai phạm, lầm lỗi. Thông qua đây để chúng ta dễ nhận diện, đối chiếu khi nhìn vào chính nội tâm mình, thấy mình có những thói hư, tật xấu hoặc khi gặp phải những hoàn cảnh nhân quả xấu, nghịch duyên, chướng duyên, những ý niệm, tư tưởng, cảm thọ, cảm xúc bất thiện, tiêu cực, xấu ác, chấp thủ, chấp ngã sinh khởi, có mặt nơi tâm thức, chúng ta nhanh chóng giác ngộ, biết đây là khổ, đây là nguyên nhân của khổ, Chánh Niệm Tỉnh Giác, Như Lý tác ý ngăn và trừ diệt, từ bỏ, xả bỏ tức thời.
1. Vượt qua những thói hư tật xấu:
- Sát sanh, đánh đập chúng sanh, ăn thịt chúng sanh.
- Gian tham, trộm cắp, lấy của không cho, ích kỷ, keo kiết, bỏn xẻn.
- Nói dối, nói láo, chửi thề, chửi tục, nói lời ác độc, nói những lời phù phiếm, đùa giởn, vô bổ, vô ích.
- Nóng nảy, ăn nói cộc cằn, thô lỗ, chửi mắng, la hét, quát tháo người khác.
- Hay cằn nhằn, càm ràm, lãi nhải về cái sai của người khác.
- Tà hạnh trong các dục, tà dâm ngoại tình.
- Nhậu nhẹt rượu bia, cờ bạc, hút chích, trai gái, thức đêm thức khuya.
- Đua đòi chưng diện, trang phục kiểu cách, phấn son lòe loẹt.
- Ăn uống không có tiết độ. Ăn uống lặt vặt, phi thời, đòi hỏi, chê khen ngon dở, thèm thích cái gì là ăn cái đó, ăn uống suốt ngày.
- Ngủ nhiều, ngày ngủ đến 9 tiếng, 10 tiếng.
- Giải đãi, hời hợt, dễ duôi, buông lung, phóng dật để cho đầu óc, tâm trí suy nghĩ lung tung, miên man.
- Lười biếng, biếng nhác, thụ động, lánh nặng tìm nhẹ, sợ cực, sợ khổ.
- Chấp giới, làm cái gì cũng sợ tội, tránh né, phó thác công việc, trách nhiệm cho người khác.
- Ganh tỵ, đố kỵ, thấy người khác có điều gì hơn mình là trong lòng bực tức, khó chịu.
- Đạo đức giả, ăn nói đãi bôi, bên trong không thật lòng.
- Nịnh nọt, bợ đở, luồn cúi, lấy lòng, chiếm cảm tình ai đó để thu lợi, lấy lợi về cho mình.
- Tự mãn, ngã mạn, phô trương, khoe khoang, khen mình, chê người.
- Buồn tủi, tự ái, than thân trách phận, tự ty mặc cảm.
- Ưa nhìn lỗi người, không nhìn lỗi mình. Nói nhiều, ưa thích thị phi, bao đồng, ưa thích bình phẩm, xoi mói, bươi móc, chê bai, chỉ trích nói lỗi người khác.
- Khi quả khổ, hoàn cảnh nhân quả khổ đến, không nhận lỗi về mình, ưa đổ thừa, đổ lỗi cho người này, người nọ.
- Phung phí, cẩu thả, hời hợt, lơ đễnh.
- Nôn nóng, vụt chạc, đi đứng, nói năng, làm việc gì cũng vội vàng, hấp tấp không có điềm tĩnh, trầm tĩnh.
- Không tập trung, nói trước quên sau, nói sau quên trước.
- Hiềm hận, ghim gút những lầm lỗi, sai phạm, sai quấy của người khác vào lòng, không có hỷ xả.
- Cố chấp, lì lợm, bướng bỉnh, chấp chặt vào tư tưởng, quan điểm, suy nghĩ sai quấy của mình, tánh khó hành xả.
- Biết sai mà vẫn cố phạm, không có tàm quý, xấu hỗ.
- Ỷ mạnh hiếp yếu, lấn lướt, chèn ép người khác, trù dập người khác.
- Bốc lột, lợi dụng lòng tốt, lợi dụng sức lực, sức khỏe, tiền bạc, của cải công sức của người khác để thu lợi về cho mình.
- Sợ hãi, khiếp nhược không dám đứng ra bảo vệ, bênh vực cho lẻ phải, điều tốt, điều đúng, điều thiện.
- Ưa thích biện luận, tranh luận hơn thua, thiệt hơn, phải trái, đúng sai với mọi người.
- Tạo lập phe nhóm, phe phái để cũng cố quan điểm, bảo vệ cái sai của mình.
- Đa nghi, hay nghi kỵ, nghi ngờ nghĩ xấu người này, người nọ.
- Không xem trọng lời hứa, thất tín, thất hứa, hứa, hẹn nói cho vui miệng, chứ không giữ lời.
- Hữu sự, dính mắc, ưa thích can dự, can thiệp vào chuyện của người khác.
- Bắt ép, áp đặt người khác, muốn người khác làm theo ý mình.
- Háo danh, thích chứng tỏ, thích thể hiện, ta đây, thích dạy đời, muốn ăn trên ngồi trước, muốn làm thầy thiên hạ…
2. Vui vẻ, kham nhẫn vượt qua các cảm thọ khổ, các hoàn cảnh nhân quả khổ chướng duyên, nghịch duyên, không có buồn khổ, lo lắng, than vãn, sợ hãi:
- Nghèo khổ, khó khăn, túng thiếu, làm ăn thất bại.
- Bị trộm cắp, lừa gạt, lừa đảo, mất mát tài sản.
- Thất nghiệp, không có việc làm, mất việc.
- Hình thể thô kệch, gương mặt xấu xí, ăn nói vụng về
- Con cái ngổ nghịch, bất hiếu, gia đình lục đục, bất hòa nói không ai nghe.
- Sức khỏe kém, nay đau mai ốm, thân thể bệnh hoạn, đau đớn nhức nhói, tê mỏi, ngứa ngáy, nặng nề, mệt mỏi …
- Tật nguyền, tai nạn thương tật, nằm một chỗ, đi lại khó khăn.
- Ăn không ngon, ngủ không yên, trằn trọc, khó ngủ, mất ngủ.
- Người tình phụ bạc, ngoại tình, chồng bỏ, vợ bỏ.
- Trí não chậm lụt, ít học, không được minh mẫn, sáng suốt, tiếp thu chậm, trí nhớ kém.
- Bị người chửi mắng xúc phạm, vu khống, chỉ trích, chê bai, nói xấu, mưu hại, hãm hại…
- Để cho tâm trí, đầu óc căng thẳng, lo lắng, sợ hãi, bất an, dằn vặt, nặng nề, buồn khổ, u uất. Không buồn phiền, thất vọng, bi quan, chán nản…
3. Vượt qua các cảm thọ lạc, các hoàn cảnh nhân quả tốt, thuận duyên, các trạng thái khinh an, hỷ lạc: (không có chấp trước, không ỷ lại, không có phung phí)
- Có được sức khỏe tốt, ít bệnh tật.
- Thông minh, học giỏi, có nhiều tài năng.
- Có học vi, bằng cấp, có quyền cao, chức trọng.
- Có nhiều tài sản, của cải vật chất đầy đủ.
- Được mọi người khen ngợi, tán thán, thương yêu, quý mến, kính trọng.
- Thân, tâm được nhẹ nhàng, khinh an, hỷ lạc.
- Tu hành có được kết quả, tâm có định, có thần thông.
- Có trí tuệ, có tri kiến, hiểu biết thông suốt…
Chiến thắng chính mình là chúng ta can đảm đối diện, lần lượt vượt qua tất cả những tập khí, những nghiệp chướng, những thói hư tật xấu, những hoàn cảnh nhân quả khó khổ, những cảm thọ, những cảm xúc tiêu cực buồn khổ, bất mãn, thất vọng, bi quan, chán chườn, chán nản … do bởi vô minh, si mê tà kiến chúng ta đã huân tập, tích tập, dung chứa, tích chứa trong tâm thức của chính mình trong nhiều đời, nhiều kiếp.
Đức Phật dạy chúng ta đã đau khổ quá nhiều rồi, máu và nước mắt của chúng ta đã tuôn chảy ra trong các số kiếp luân hồi cộng lại, còn nhiều hơn nước trong bốn biển. Luân hồi sinh tử, đau khổ như vậy là vừa đủ để chúng ta dừng lại, sự si mê như vậy là vừa đủ để chúng ta bừng tỉnh, thức tỉnh.
Hãy nhàm chán các thú vui dục lạc ở đời, hãy nhanh chóng dừng lại các hành động, suy nghĩ, lời nói bất thiện, xấu ác tự làm khổ mình, khổ người, làm khổ chúng sinh.
Hãy vượt qua tất cả các kiết sử, không chấp thủ, chấp trước, dính mắc vào những thành quả tu tập có được, đạt được, không chấp thủ vào những công hạnh đạo đức, những việc làm lợi ích, đem lại hạnh phúc thiết thực, an vui cho cuộc đời, vượt qua những lời ca ngợi, xưng tụng, tán thán, được mọi người thương yêu, quý mến, kính trọng, vượt qua những sở tri sở đắc, những trạng thái thanh tịnh, những cảm thọ khinh an, hỷ lạc, thần thông, trí tuệ… Chiến thắng chính mình hơn chiến thắng ngàn quân địch. Chúng ta chiến thắng chính mình, vượt qua được chính mình là chiến công oanh liệt nhất.
Giác ngộ được sự thật, chân lý, Pháp thiết thực hiện tại Diệt Đế Niết Bàn không có không gian, thời gian, có quả tức thời, chúng ta y cứ trên những lời Phật dạy, nương vào Bát Chánh Đạo và các Pháp Hành trợ đạo, dùng tri kiến, quyết tâm vượt qua tất cả, chiến thắng tất cả mọi chướng ngại, mọi hoàn cảnh nhân quả khó khổ, mọi cạm bẩy của cuộc đời giăng bủa để dẫn tâm mình, an trú tâm mình vào nơi chốn bình an, bất tử Diệt Đế, Niết Bàn.
Ai đem tâm quán tưởng,
sợ hãi tử vong này,
hãy từ bỏ thế lợi,
tâm trú vào tịch tịnh.
Ý điều lời thận trọng,
thân không làm điều ác,
ba nghiệp này thanh tịnh,
chứng đạo Thánh nhân dạy.
(Thích Tánh Trí, Lời Phật Dạy, Nxb. Hồng Đức, 2020, trang 431-437)
Link download 3 quyển sách của Sư Tánh Trí
____
Tựa Entry này do TP đặt.
